Poniedziałek, 16 Marzec 2026 r. , Izabeli, Oktawii
Ziarnica złośliwa
6
Najpowszechniejszą chorobą rozrostowego układu chłonnego (stanowi 0,7-0,9% wszystkich nowotworów), posiadającą jednakże niejednolitą i niejasną etiopatologię jest ziarnica złośliwa. Jednostka ta zwana jest zamiennie chorobą Hodgkina, opisaną przez Thomasa Hodgkina w 1832 roku. Występuje z częstością 2-3 zachorowań na 100 000 mieszkańców rocznie, częściej u mężczyzn (o 20%) niż u kobiet. Częstość występowania w populacjach poniżej 15 roku życia wynosi od 5 do 6,3 przypadków na 1 mln ludności w skali rocznej. Istnieją dwa szczyty zachorowań u dzieci, mianowicie od 5-6 roku życia oraz od 10-11 roku życia. Rzadko spotykane jest pojawienie się tej choroby już przed 4 rokiem życia, natomiast częściej występuje ona u chłopców niż u dziewcząt w populacji do 10 roku życia. W przypadku dzieci starszych można stwierdzić jednakową zachorowalność u obu płci (Krzakowski 2001). U osób dorosłych obserwuje się bimodalny rozkład zachorowalności tzn., że pierwszy szczyt choroby występuje w wieku 25-35 lat, a drugi około 50 roku życia. Szacuje się, że ziarnica złośliwa stanowi mniej niż 1% wśród nowo zdiagnozowanych nowotworów (Janicki 2001).
Choroba ta posiada cztery podtypy histopatologiczne wg podziału Lukes-Butlera (wprowadzony już w 1966 roku i stosowany z niewielkimi modyfikacjami do dziś).
Pierwszy z nich to postać określana jako lymphocyte predominance (LP)-typ bogaty w limfocyty. Podtyp ten zakłada lepsze rokowania i występuje jedynie z 5%-12% częstością (w grupie osób chorujących na to zaburzenie), głównie u mężczyzn poniżej 35 roku życia. Typ włókniejący, czyli nodular sclerosis (NS) pojawia się z 46-50% częstością, przy czym najczęściej zapadają na nią kobiety (25-30 letnie) w 70-80%, a także młodzież. Trzeci typ choroby jest określany, jako mixed cellularity (MC)- mieszanokomórkowy z 31-40% częstością występowania, przeważnie u mężczyzn. Ten typ ziarnicy jest charakterystyczny zwłaszcza dla chorych na AIDS. Kolejny podtyp- lymphocyte depletion (LD), ubogi w limfocyty, daje już znacznie gorsze rokowania i występuje w niewielkim procencie (ok. 5-10%) (Kokot 2003), a większość chorych jest płci męskiej, w starszym wieku.
Etiologia
Czynniki etiologiczne to głównie:
*Predyspozycje genetyczne (7 krotnie większe ryzyko zachorowania wśród rodzeństwa, szczególnie tej samej płci, a największe u bliźniąt jednojajowych, gdzie jest około 100-krotnie wyższe niż u dwujajowych)
*Udział zakażenia wirusowego, zwłaszcza wirusem Epstein-Barr
*Wpływ czynników środowiskowych
*Wskazywano niegdyś również na ryzyko zawodowe występujące głównie u chemików, pracowników przemysłu drzewnego, lekarzy anestezjologów, lecz danych tych nie potwierdzono w analizach współczesnych (Krzakowski 2001).
Objawy
Niekiedy pierwszym wyłącznym objawem ziarnicy złośliwej może być świąd skóry bądź okresowa gorączka (> 38۫ C) o nieuchwytnej przyczynie, znaczna utrata masy ciała (> 10% w ciągu sześciu miesięcy) i niesymetryczne powiększenie guzowate węzłów chłonnych, które ogranicza się jedynie do okolicy szyi oraz dołka nadobojczykowego. W miarę postępu procesu chorobowego powiększeniu ulegają odległe węzły m.in. pachowe, pachwinowe, z obszaru jamy brzusznej (ok. 5% przypadków) i śródpiersia (blisko 10%).
Niekiedy ziarnica ogranicza się wyłącznie do zaatakowania śledziony, czasem układu kostnego. Stosunkowo często powiększeniu ulegają węzły śródpiersia, dając typowe zespoły ucisku, z objawami duszności, obrzęku górnej połowy ciała, rozszerzenia sieci naczyń. Wyróżnia się dwa zespoły śródpiersia: przedniego i tylnego. W przypadku tego drugiego występują objawy ucisku na przełyk, trudności w przełykaniu i ucisk na pnie nerwowe z uczuciem nerwobóli międzyżebrowych, porażeniem nerwów współczulnych (Janicki 2001).
Niedokrwistość (anemia) jest częstym w obecnych czasach zjawiskiem, przybierającym wiele postaci. Niedokrwistością nazywa się zmniejszenie stężenia hemoglobiny (Hb), hematokrytu (Ht, czyli stosunku objętości krwinek czerwonych do objętości pełnej krwi) lub liczby erytrocytów poniżej...
Anemie aplastyczne stanowią właśnie taką grupę niedokrwistości samoistnych bądź spowodowanych czynnikami toksycznymi, które prowadzą do niewydolności szpiku. Choroba ta wstępuje w każdej grupie wiekowej, najczęściej jednak po 50 roku życia. Ostatnio jednak sygnalizuje się wzrost...
Białaczki można podzielić zgodnie z zaleceniami WHO na ostre (szpikowe, limfoblastyczne) i przewlekłe (szpikowe, limfatyczne) (Kokot 2003). Na przewlekłe białaczki limfatyczne chorują przeważnie ludzie starsi, na szpikowe przewlekłe- osoby w średnim wieku, natomiast, co ważne, na ostre...
