Sobota, 15 Sierpień 2026 r. , Marii, Napoleona, Stelii
Szpiczak mnogi
5
Według danych zgromadzonych przez amerykański zespół badawczy wynika, że najczęstszą chorobą pojawiającą się u ludzi powyżej 60 roku życia jest szpiczak mnogi (szpiczak plazmocytowy lub choroba Rustizky’ego-Kahlera), a zachorowalność na to zaburzenie wzrasta wraz z wiekiem (Kułakowski, Skowrońska-Gardas 2003). Ta szczególnie złożona choroba, zaliczająca się do kategorii chłoniaków nieziarniczych, uważana jest za bardzo groźny nowotwór, powodujący degenerację kości. Charakteryzuje się przede wszystkim niepohamowaną proliferacją w szpiku kostnym uzłośliwionych komórek plazmatycznych (produkujących przeciwciała), do ponad 20%, gdy prawidłowa ich ilość wynosi ok. 5%. Szpiczak mnogi jest jednym z najczęstszych nowotworów krwi (13% chorób rozrostowych układu krwiotwórczego) (Krzakowski 2001).
Etiologia
Komórki poprzez swój patologiczny rozwój nazwane zostały komórkami szpiczakowatymi, które wytwarzając duże ilości przeciwciał wcale nie pomagają w walce z drobnoustrojami, ale przeciwnie, hamują wytwarzanie prawidłowych przeciwciał. Przyjmuje się, że znaczący udział w tej chorobie mają zaburzenia chromosomalne, promieniowanie jonizujące i ekspozycja na środowiskowe czynniki agrotechniczne (Janicki 2001).
Objawy
Chorzy skarżą się najczęściej na bóle kości (w obrębie kręgosłupa i żeber, niekiedy opasujące klatkę piersiową lub promieniujące w okolicy lędźwiowej lub krzyżowej do kończyn dolnych), uczucie zmęczenia, stany podgorączkowe i poty nocne. Zdjęcia rentgenowskie ujawniają charakterystyczne „dziury” w kości, głównie w czaszce, kręgach kręgosłupa, kości miednicy, ramion i ud. Są to tzw. ogniska osteolityczne, czyli miejsca, w których szpiczak zniszczył tkankę kostną. Ze szpiczakiem wiąże się występowanie wielu powikłań. Do najważniejszych należą: złamania kości (głównie kręgów kręgosłupa), powstanie tzw. nerki szpiczakowej, wywołane przez duże ilości napływających przeciwciał, co doprowadza w końcu do niewydolności tego organu.
Niedobór przeciwciał, prowadzi do rozwoju zakażeń, oraz skrobiawicy, czyli gromadzenia się nieprawidłowych białek w różnych narządach ciała (m.in. w wątrobie, nerkach) (Jurczyszyn 2006). Nowotwór ten oprócz destruktywnego wpływu na kościec, działa również niszcząco na układ krwiotwórczy organizmu osoby starszej. Mianowicie, nadmierna akumulacja plazmocytów w obrębie szpiku zakłóca prawidłowe jej funkcjonowanie manifestujące się m.in. niedokrwistością, zmniejszeniem ilości krwinek białych i płytek krwi. Wiążą się z tym także takie zmiany jak: zwiększenie objętości krwi krążącej, lepkości osocza.
Kiedy, poprzez niekontrolowany wzrost plazmocytów, zaczynają tworzyć się pojedyncze bądź liczne, miejscowe guzy także w obrębie kości (na zewnątrz, wewnątrz) lub tkanek miękkich, zaburzenie to określa się, jako plazmocytoma pozaszpikowa (Jurczyszyn 2006). Dla osób starszych dotkniętych szpiczakiem mnogim swoistą cechą, która towarzyszy tej chorobie, a będącą zaburzeniem układu krwiotwórczego jest niedokrwistość (reagująca na erytropoetynę). Ponadto, zbyt duża lepkość krwi powoduje takie komplikacje, jak: bóle głowy, krwawienia z nosa, zamglone widzenie, podbiegnięcia krwawe, czy krwawienia z przewodu pokarmowego, senność, typowe dla zespołów niedokrwiennych objawy pochodzenia neurologicznego. (Jurczyszyn 2006).
Leczenie
Terapia musi być dostosowana do stopnia zaawansowania i aktywności choroby. W przypadku tego zaburzenia prowadzi się chemioterapię, jako monoterapię czy polichemioterapię. Stosowana tu jest także terapia wysokodawkowa (obejmuje różne programy radio- i chemioterapii bardzo skuteczne u chorych < 65 roku życia, umożliwiające uzyskanie remisji u około 50-75% odpowiednio przygotowanych pacjentów). Terapia ta musi być dodatkowo wspomagana transplantacją autologiczną szpiku lub autologicznych komórek macierzystych z krwi.
Niedokrwistość (anemia) jest częstym w obecnych czasach zjawiskiem, przybierającym wiele postaci. Niedokrwistością nazywa się zmniejszenie stężenia hemoglobiny (Hb), hematokrytu (Ht, czyli stosunku objętości krwinek czerwonych do objętości pełnej krwi) lub liczby erytrocytów poniżej...
Są schorzeniami wynikającymi głównie z uszkodzenia śródbłonka oraz zatykania się drobnych tętnic i naczyń włosowatych. Zakrzepy złożone z nadmiernie uaktywnionych, agregujących płytek (w osoczu chorych znajdują się czynniki agregujące płytki i wywołujące apoptozę komórek...
Przychodnia weterynaryjna OptoVet oferuje szeroki zakres usług dla psów i kotów. Każdy współpracujący weterynarz posiada doświadczenie weterynaryjne. Mając na uwadze, że najważniejsza jest dokładność oraz rozmowa z właścicielem pupila, zespół OptoVet zajmie się każdym...
