Poniedziałek, 16 Marzec 2026 r. , Izabeli, Oktawii
Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)
10
Białaczki można podzielić zgodnie z zaleceniami WHO na ostre (szpikowe, limfoblastyczne) i przewlekłe (szpikowe, limfatyczne) (Kokot 2003). Na przewlekłe białaczki limfatyczne chorują przeważnie ludzie starsi, na szpikowe przewlekłe- osoby w średnim wieku, natomiast, co ważne, na ostre białaczki limfoblastyczne zapada duży procent dzieci i młodzieży, u których stanowią 95% białaczek (Waterbury 1998). Jest zaliczana do grupy chorób rozrostowych, w których zarówno w szpiku, jak i we krwi obwodowej dominują komórki bardzo młode, pochodzenia szpikowego. Należy ona do najczęściej występujących nowotworów u dzieci (ok. 30% wszystkich nowotworów wieku dziecięcego). Przeważnie chorują na to zaburzenie osoby między 2. i 5. rokiem życia, częściej chłopcy niż dziewczęta. (Janicki 2001). Ponadto zaburzenie to jest o wiele bardziej powszechne u rasy białej niż czarnej. Bardzo ważny jest fakt, iż istnieją również różnice geograficzne zachorowalności na tę chorobę u dzieci. Etiologia
Za najbardziej prawdopodobne czynniki sprzyjające wzrostowi zachorowalności na te zaburzenia uważa się obecnie anomalia genetyczne, towarzyszące białaczkom i mające charakter wrodzony. U około 45% przypadków białaczki występują, bowiem w skojarzeniu z dziedzicznymi anomaliami. Ponadto na rozwój tej choroby może mieć wpływ schorzenie hemopoezy, występujące często u dzieci, mianowicie agranulocytoza dziecięca wrodzona określana zamiennie zespołem Kostmanna. Również benzen, leki alkilujące i promieniowanie jonizujące mają swój znaczny wkład w powstanie tego rodzaju nieprawidłowości. Innymi czynnikami warunkującymi wzrost zachorowalności na białaczkę są wysoka waga urodzeniowa dziecka, czy wcześniejsze incydenty poronienia u matki wykazane w wywiadzie lekarskim (Krzakowski 2001).
Objawy
W przypadku ostrych białaczek limfoblastycznych wieku dziecięcego najczęściej podawanymi objawami klinicznymi są przede wszystkim: gorączka, osłabienie będące wynikiem uporczywych zakażeń, brak łaknienia, apatia, plamica skóry błon śluzowych, bladość skóry, zawroty głowy, gorączka, bóle brzucha i kończyn – zwłaszcza dolnych, powiększenie węzłów chłonnych, grasicy (związane z poszerzeniem śródpiersia) i śledziony. Częściej występują bardzo charakterystyczne zmiany białaczkowe w ośrodkowym układzie nerwowym o charakterze białaczki opon mózgowych, także porażenie nerwów czaszkowych, zaburzenia widzenia. Niekiedy stwierdza się asymetrię i powiększenie jąder (Kokot 2003).
Leczenie ostrych białaczek
Leczenie ostrych białaczek polega głównie na chemioterapii, której pierwotnym celem jest osiągnięcie remisji (doprowadzenia obrazu krwi i szpiku do normy oraz przynajmniej tysiąckrotne zmniejszenie komórek nowotworowych), a następnie podejmuje się szereg działań podtrzymujących uzyskany stan. Jest to proces trudny i długi, gdyż trwa czasem latami. Wiązać się może z takimi niepożądanymi objawami jak: nudności, działaniem toksycznym na serce, płuca, nerki i inne narządy, zahamowaniem pracy szpiku, wypadaniem włosów, niekorzystnym wpływem na rozrodczość. Toteż u takich chorych leczenie powinno zostać dostosowane do indywidualnych predyspozycji osobniczych organizmu. Jest wówczas uzasadnienie do użycia leków generalnie chroniących zdrowe komórki bądź kardioochronnych (Kokot i in. 2003).
U dzieci w przypadku ostrej białaczki limfatycznej stosowanie chemioterapii doprowadziło jednak do uzyskania wyleczeń rzędu 70-80%. U dorosłych te wyniki są gorsze, ponieważ dominuje tutaj ostra białaczka szpikowa. Pięć lat przeżywa około 25% chorych, dlatego tak dużą wagę przywiązuje się do innych metod leczenia (Kokot i in. 2003). Wiele mieszanych emocji wzbudza przeszczep szpiku i tu wyróżnia się dwa główne typy tej metody. Przeszczep od innej osoby zwany allogenicznym oraz z własnego szpiku, czyli autologiczny. Pierwszy z nich pochodzący od niespokrewnionego dawcy jest polecany osobom do 45 roku życia (chorzy w starszym wieku są w grupie ryzyka powikłań, dlatego kwalifikacja powinna odbywać się z uwzględnieniem indywidualnych właściwości pacjenta).
Pacjenci przed transplantacją muszą być bardzo szczegółowo przebadani (stany wydolnościowe wszystkich narządów, badania dotyczące zakażeń wirusowych czy istnienia prawdopodobnych ognisk zakaźnych), następnie muszą u nich zostać określone antygeny zgodności tkankowej (zgodność tkankową wykazuje zazwyczaj ktoś z rodzeństwa). Najtrudniejszą kwestią jest przeprowadzenie biorcy przez etap aplazji szpiku, czyli moment, w którym w organizmie chorego nie ma leukocytów ani płytek krwi. W przypadku ostrych białaczek, tuż przed przeszczepem prowadzi się także bardzo intensywne leczenie przy użyciu cytostatyków, niszczące własny szpik chorego (z komórkami białaczkowymi), bez względu na to, jakiego pochodzenia będzie transplantacja. Taka degradacja szpiku nazywana jest mieloablacją i wykonuje się ją kilka dni przed samym zbiegiem.
Wyniki przeszczepów allogenicznych są coraz lepsze, gdy dokonuje się takiego dożylnego wlewu komórek macierzystych w pierwszej remisji (Wierzbowska; strona internetowa 2006).
Transplantacja autologiczna to druga metoda, w której paradoksalnie na koniec intensywnej chemioterapii likwidującej komórki białaczkowe podaje się szpik pobrany od samego chorego przed rozpoczęciem leczenia. Znika tutaj kłopot z poszukiwaniem dawcy, lecz pojawia się kolejna trudność związana z „zanieczyszczeniem” szpiku komórkami białaczkowymi, które należy przed przeszczepem oczyścić (Jamroziak; strona internetowa).
Ta choroba o niejednolitej etiologii stanowi prawie 80% wszystkich niedokrwistości. Jest ona poważnym problemem społecznym. Według wielu statystyk ten rodzaj anemii występuje u około 25% małych dzieci i dotyka blisko 50% kobiet. Należy też mieć na uwadze, że u dorosłych ten rodzaj...
Do zaburzeń układu czerwonokrwinkowego należą również nadkrwistości. Są to stany chorobowe, których istotą jest zwiększenie liczby krwinek czerwonych i hemoglobiny w jednostce objętości krwi krążącej, a w konsekwencji tego faktu, także wskaźnika hematokrytowego, co prowadzi w...
Centrum Rehabilitacji Gawłowska to specjalne miejsce na mapie Wrocławia. Dzięki korzystaniu z najwyższej jakości sprzętu i obecności wykwalifikowanych specjalistów możliwe jest wykonywanie pełnej gamy zabiegów rehabilitacyjnych i fizjoterapeutycznych. Oferujemy zarówno klasyczne...
