Epidemiologia chorób układu krwiotwórczego

Najwyższe statystyki zachorowalności na ostre białaczki limfoblastyczne, spośród tych występujących u ludzi bardzo młodych osiągają m.in. USA, Australia, Niemcy, Kostaryka, które szacuje się w przedziałach od 32% do około 44% (spośród wszystkich rodzajów białaczek). W większości krajów europejskich częstość zachorowań kształtuje się w przedziale od 23 do 29%, spadek tej wartości notuje się natomiast w Chinach (19,6%), Indiach (11%), Japonii (21%), Nowej Zelandii (12%) i w Brazylii (11,4%). Obecnie, więc zauważa się tendencję do wzrostu częstości zachorowań na ostre białaczki w USA, Australii i w Wielkiej Brytanii (Krzakowski 2001). W 1995 roku w Polsce zarejestrowano blisko 476 zachorowań na ziarnicę złośliwą wśród mężczyzn i 344 wśród kobiet, co odpowiada współczynnikom zarejestrowanych zachorowań: 2,5 u płci męskiej, a 1,7 u żeńskiej na 100000 mieszkańców danej płci rocznie, przy współczynnikach umieralności odpowiednio u mężczyzn-1,6 i kobiet-1,0 (Janicki 2001).

Zapadalność na ziarnicę złośliwą w Polsce ocenia się obecnie na około 800-1000 nowych przypadków rocznie, przy czym notuje się już od 40 lat (od 1965 roku wzrost o 10%, co 5 lat) systematycznie rosnącą liczbę zachorowań, która dla mężczyzn wynosi średnio 3,1 i dla kobiet 1,9 w przeliczeniu na 100 000 mieszkańców, z nieznacznym zróżnicowaniem przestrzenno-geograficznym tej częstości, co wskazywałoby na udział czynników środowiskowych w jej występowaniu (Krzakowski 2001).

Nieziarnicze chłoniaki złośliwe występują w Europie i USA z częstością 7-9,1 na 1 mln dzieci i są trzecim pod względem częstości występowania po białaczce oraz guzach ośrodkowego układu nerwowego, nowotworem występującym w populacji między 1 a 15 rokiem życia. U osób bardzo młodych, szczyt zachorowalności przypada między 7-10 rokiem życia, natomiast występowanie tych zaburzeń przed 3 r. ż. jest wyjątkowe (częściej pojawia się u chłopców niż u dziewcząt). Obserwuje się również pewne zróżnicowanie geograficzne w częstości występowania tej przypadłości. Wykazano, iż wyższa jest ona w krajach Środkowego Wschodu i w Afryce Równikowej oraz w Północno-Wschodniej Brazylii. W Afryce zachorowalność na nieziarnicze chłoniaki wynosi około 15 na 100 000 osób w skali rocznej i stanowią tam one prawie 50% wszystkich dziecięcych nowotworów. (np. w Japonii choroba ta jest niezwykle rzadkim schorzeniem). Stwierdza się (na taki stan rzeczy w afrykańskich populacjach) wyraźne zależności między liczbą nowych zachorowań od pory roku (pora sucha lub deszczowa) i czynników klimatycznych (Krzakowski 2001). W 1995 roku zarejestrowano w Polsce 604 zachorowania na przewlekłą białaczkę limfatyczną u mężczyzn i 429 u kobiet (z częstością 3,2 u płci męskiej i 2,2 u płci żeńskiej na 100000 mieszkańców na rok) (Janicki 2001). Obecnie w Ameryce Północnej i w Europie stanowi 1/3 wszystkich białaczek i występuje z częstością 2,7 na 100 000 mieszkańców rocznie (jest częstsza o 20-30 razy niż w Chinach, Japonii, czy Indiach), blisko 2-3 razy częściej pośród mężczyzn niż kobiet (Dmoszyńska, Giannopoulos 2005). Dodatkowo rozmaite statystyki zachorowalności wykazują rosnącą częstość tej choroby zarówno na świecie, jak i w Polsce. Ponadto na przewlekła białaczkę limfatyczną zapada znaczny procent ludzi powyżej 65 roku życia. Istotnym faktem jest to, że blisko 70-87% pacjentów podczas diagnozowania nie wykazuje poważnych objawów, natomiast rozpoznanie określa się u nich przypadkowo w wyniku kontrolnych badań morfologicznych krwi (Dmoszyńska, Giannopoulos 2005). Najczęściej choroba ta rozwija się u rolników, hodowców bydła i mleczarzy (Krzakowski 2001). Według badań przeprowadzonych w 1999 roku w Klinice Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie, wśród hospitalizowanych chorych na szpiczaka mnogiego w chwili rozpoznania choroby, 0,4% było w wieku powyżej 30 lat, 4,6% powyżej 40 roku życia, zaś 83,3% mieściło się w przedziale wiekowym od 41 do 69 lat, a 11,7% powyżej 70 roku życia (Kokot 2003). W Polsce szacuje się ok. 1500- 2000 nowych zachorowań rocznie. W ogólnej populacji ilość zachorowań na rok wynosi 4 na 100 000 osób, z częstością 3,3 u kobiet, a 4,4 u mężczyzn. (Dmoszyńska, Giannopoulos 2005). Obecnie w Unii Europejskiej z chorobą tą żyje blisko 70 000 ludzi. Oszacowano natomiast, że w 2005 roku w krajach Zjednoczonej Europy było 19 000 zgonów na szpiczaka mnogiego. Statystyki zachorowalności na nowotwory krwi i układu chłonnego przeprowadzone w 2005 roku w USA, wykazały, że blisko 114 530 zdiagnozowanych cierpi ogółem na białaczki, chłoniaki i szpiczaki. Spośród 1 372 910 osób chorych na nowotwory różnego rodzaju, 8% z nich zapada na nowotwory układu krwiotwórczego. Wykazano również, że śmiertelność związana z chorobami rozrostowymi układu białokrwinkowego w USA w 2005 roku dotyczyła 54 480 osób, co wynosiło blisko 9,6% spośród wszystkich zgonów na nowotwory. To znaczy, że w Stanach Zjednoczonych Ameryki, co 10 minut kolejne dziecko bądź dorosły, umiera prawdopodobnie na białaczkę, chłoniaka czy szpiczaka. Tym samym szacuje się, że każdego dnia w USA umiera około 149 osób na te zaburzenia. Spośród chorych na choroby rozrostowe układu krwiotwórczego w populacji Północno Amerykańskiej, określono w 2005 roku 56% zachorowań na chłoniaki, zaś 30% na białaczki i 14% na szpiczaka. Ponadto okazało się, że częstość występowania dla wszystkich typów nowotworów jest 7% wyższa wśród Amerykanów pochodzenia afrykańskiego niż wśród tych Amerykanów o korzeniach europejskich

Comments are closed.